پیروزی اردوغان و پیآمدهای آن در آسیای باختری
رجب طیب اردوغان، در ۶۹ سالهگی با پیروزی در چرخهی دوم انتخابات آکنده از پیچیدگیهای برآمده از فراز و فرودهای سامانهی در حال دگرگونی جهانی برای پنج سال دیگر برکرسی ریاست جمهوری ترکیه تکیه خواهد زد. او که در دو دههی گذشته نقشی کلیدی بر سیاست کشورش داشته است، توانست رقیب غربگرای خود کمال قلیچداراوغلو، را با برتریئی به اندازه بسنده شکست دهد.
پیروزی اردوغان راستیآزمائی خوبی برای آزمون نگرشهای سیاسی دربارهی سنتگرائی، میهنپرستی و دینباوریست و نشان میدهد که در سدهی بیست و یکم هنوز همانگونه که در مجارستان و ایتالیا و سوئد و اسرائیل نیز دیدهایم این ویژهگیهای احساسی و رفتاری بسیار توانمند و پرنیرو هستند و اردوغان کهنهگار باهوشمندی توانست برای پیروزی خوداز آنها بهرهگیری نماید.
برای نمون اوپیش از انتخابات در گِردهی دوم به آرامگاه عدنان مندرس، نخستوزیر سنتگرائی که به دست ارتشیهای نوخواه کودتاگر بهدارآویخته شد، رفت تا نشان دهد که او نیز مانند مندرس سنتگرا و میهنپرست میباشد. اردوغان پیش از رایگیری درچرخهی نخست نیز به مسجد ایاصوفیه رفته بود تا به دینباوران هوادار خود یادآوری نماید که این او بوده است که آن مسجد را از موزه بودن بهدرآورده است.
انتخابات ترکیه همچنین نشان داد که مردم در گزینهی رویاروئی با بحران اقتصادی، تورم و فقر و جدائیخواهی کردها از یک سو، در برابر امنیت و یکپارچهگی در سوی دیگر گزینهی دوم را برمیگزینند. اگرچه شمار جمعیت نوخواهان و غربگرایان در ترکیه ازبرای دههها نوگرائی بهزور آتاتورکی بسیار درخور دید میباشد و بیگمان یکی از دشواریهای بزرگ برای کامیابی رویکردهای او خواهند بود.
چنین مینماید، که اردوغان خود میخواهد که به اردوگاه غرب بپیوندد و در برابراسرائیل نرمش نشان بدهد. اگرچه تنش رابطههای او با یونان و قبرس به آسانی چارهپذیر نیست و اسرائیل حاضر نخواهد بود که ژرفای راهبردیئی را که یونان و قبرس برایش فراهم میآورند برای داشتن رابطهئی نزدیکتر با ترکیه از دست بدهد. اگرچه اسرائیل آمادهاست که با موافقت یونان با ترکیه در پشتیبانی از علیاف در آذربایجان همکاری نماید.
در شمار نادانستنیهائی که میتوانند بر کامیابی اردوغان هنایشی بزرگ داشته باشند مهمترین آنها انتخابات آمریکاست. در شمار دیگر این نادانستنیها سرنوشت جنگ اوکراین و رکود اقتصادی آلمان و گسترش آن به دیگر کشورهای اروپائی است که میتواند بحران اقتصادی ترکیه را تشدید نماید.
Comments
Post a Comment